Jak dbać o wzrok?

problemy ze wzrokiem ma już ponad połowa dorosłych Polaków i ponad 70% osób aktywnych zawodowo. Winą za gwałtowne pogorszenie się stanu naszych oczu specjaliści obarczają przede wszystkim tryb życia.

Długotrwała koncentracja wzroku na ekranie telewizora czy monitorze komputera, wielogodzinne przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach, dieta uboga w owoce i warzywa, palenie tytoniu, wreszcie: rezygnacja z regularnego, aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu na rzecz krótkich, intensywnych wyjazdów urlopowych, połączonych najczęściej z nadmierną ekspozycją na słońce w górach czy nad morzem - wszystko to męczy wzrok i sprawia, że coraz częściej odmawia nam posłuszeństwa.

Wzrok z zespołem

Jedną z najpowszechniejszych dolegliwości osób wykonujących pracę biurową oraz osób starszych jest tzw. zespół suchego oka, związany z niedostatecznym wydzielaniem łez. Słabo nawilżony nabłonek gałki ocznej nadmiernie się złuszcza, otwierając drogę chorobotwórczym mikroorganizmom - bakteriom, grzybom i wirusom. Pozbawione tej naturalnej bariery ochronnej oczy są zaczerwienione, pieką i swędzą, stają się nadwrażliwe na światło i podatne na rozwój stanów zapalnych i infekcji, a mruganie sprawia ból. „Suche" oko może być wynikiem zmian hormonalnych - np. w okresie menopauzy, następstwem chorób o charakterze ogólnoustrojowym - cukrzycy, reumatoidalnego zapalenia stawów czy schorzeń tarczycy, a także stosowania niektórych leków, w tym środków antykoncepcyjnych i przeciwalergicznych; najczęściej jego przyczyn należy jednak szukać właśnie w czynnikach środowiskowych. Naukowcy wyodrębnili nawet tzw. syndrom widzenia komputerowego, którego podstawowym objawem jest właśnie nadmierne przesuszenie nabłonka rogówki, ale osobom cierpiącym z jego powodu doskwiera także m.in. zmiana postrzegania barw, napięciowe bóle głowy, szyi i pleców.

Wady i choroby wzroku

U ok. 40% ludzi występują tzw. wady refrakcji - czyli krótkowzroczność, dalekowzroczność lub astygmatyzm.

W przypadku tej pierwszej soczewka oka zamiast na siatkówce skupia promienie świetlne przed nią, w przypadku drugiej - za nią; astygmatyzm wiąże się natomiast występowaniem więcej niż jednego punktu skupienia. W każdym przypadku wymagana jest regularna kontrola lekarska i korekcja wady przy pomocy okularów lub szkieł kontaktowych.

U osób po 50 roku życia coraz częściej diagnozuje się natomiast - obok tzw. starczowzroczności, czyli zaburzeń widzenia związanych ze starzeniem się wzroku - zwyrodnienie plamki żółtej (AMD). Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia z jego powodu cierpi już ponad 160 milionów osób, w tym ponad milion Polaków.

Plamka żółta to środkowa część siatkówki, w której skupione są fotoreceptory. To dzięki niej widzimy „centralnie" - czyli najwyraźniejsze jest to, co mamy dokładnie przed sobą. Z upływem czasu jej aktywność zaczyna jednak słabnąć - pogarsza się ostrość widzenia, a kształty rozmazują się i falują. W przypadku postępującego zwyrodnienia dokładnie pośrodku obrazu pojawia się cień, a później - ciemna plama. W części przypadków dochodzi nawet do całkowitej utarty wzroku.

Nawet 70 milionów ludzi na całym świecie cierpi też z powodu jaskry, choroby objawiającej się wzrostem ciśnienia w gałce ocznej i w konsekwencji - obumieraniem nerwu wzrokowego. Zwyrodnienie to dotyka najczęściej osoby po 35 roku życia, a wśród czynników ryzyka wymienia się m.in. wspomniane wady refrakcji, choroby układu krążenia, nadczynność tarczycy, cukrzycę, astmę, a także palenie tytoniu. Schorzenie najczęściej rozwija się bezobjawowo - pierwsze symptomy: silne bóle głowy i oczu, mroczki, zmniejszenie pola widzenia, pojawiają się najczęściej, kiedy zmiany są już zaawansowane. Nazywana już chorobą cywilizacyjną XXI wieku, jaskra jest jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty.

Zmień punkt widzenia!

Aby oczy służyły Ci jak najlepiej, pamiętaj o kilku prostych zaleceniach:

1. Przyjrzyj się, jak pracujesz!
   
   

• Jeśli spędzasz dużo czasu przed komputerem, monitor ustaw w odległości przynajmniej 50-60 cm od siebie i wyposaż go w specjalny, pochłaniający promieniowanie filtr. Zaopatrz się też w uchwyt do notatek, pozwalający na umieszczenie ich tuż obok ekranu - oko nie będzie musiało stale „wędrować". W sam ekran wpatruj się tylko przy włączonym świetle - kameralny nastrój sprzyja koncentracji, ale oko - zmuszone do „przestawiania się" na przemian na jasne i ciemne tło - szybciej się męczy. Źródło światła powinno być umieszczone z tyłu ekranu - tak, aby promienie nie padały bezpośrednio na niego.
  
  
• Pamiętaj, że niezwykle ważna dla komfortu Twoich oczu jest odpowiednia wilgotność powietrza - jeśli jest zbyt suche (sprzyjają temu: klimatyzacja i centralne ogrzewanie), zainwestuj w nawilżacz.
  
  
• Zadbaj o otoczenie - jeśli to tylko możliwe staraj się pracować przy dziennym świetle, a na biurku postaw roślinę doniczkową - zieleń wpływa kojąco na oczy, uspokaja i rozluźnia.
  

2) Spójrz, jak odpoczywasz!

• Nadmierna i długotrwała ekspozycja na światło słoneczne może prowadzić do stanów zapalnych spojówek, a także przyczyniać się do rozwoju takich schorzeń jak jaskra czy zaćma. Nie oznacza to jednak, że masz zrezygnować z kąpieli słonecznych, a tym bardziej - z wypoczynku na świeżym powietrzu. Zaopatrz się jednak koniecznie dobrej jakości okulary słoneczne ze specjalnym filtrem, pochłaniającym promieniowanie UV, i korzystaj z nich przez cały rok. Jeśli nosisz szkła korekcyjne, wybieraj te ze specjalną powłoką antyrefleksyjną - ochroni oczy nie tylko przed promieniowaniem, ale też zredukuje odblaski spowodowane przez odbijanie się światła w gładkich powierzchniach.
  
  
• Do letniego czy zimowego urlopu przygotowuj się przez cały rok - spaceruj, biegaj, ćwicz na świeżym powietrzu - dotlenisz organizm, a Twoim oczom będzie łatwiej odpocząć w otoczeniu leśnej czy parkowej zieleni.
  
  
• A jeśli czujesz, że Twoje oczy są zmęczone? Zamknij je i na chwilę skieruj twarz do słońca - jego światło pobudzi krążenie i produkcję witaminy D3.
  

3) Zobacz, co jesz!

• Na twoim talerzu powinny się znaleźć przede wszystkim produkty bogate w substancje działające jako naturalne przeciwutleniacze - np. witaminy A, C, E, cynk i selen. Ich niezastąpionym źródłem są ciemnozielone warzywa: szpinak, sałata, pietruszka, brokuły, groch, brukselka, a także jagody, marchew, pomidory, oleje roślinne, orzechy włoskie, ryby, pełnoziarniste pieczywo i cytrusy.
  
  
• Doskonałym uzupełnieniem codziennej diety będą preparaty kompleksowo dostarczające niezbędnych witamin i minerałów, np. Visionorm-ratiopharm®. W jego składzie znajdują się m.in. luteina, zeaksantyna i ß-karoten.
  
  

Luteina i zeaksantyna to naturalne barwniki występujący w siatkówce oka i chroniące je przed szkodliwym promieniowaniem. Nie są syntetyzowane w organizmie, muszą zatem być dostarczane
z zewnątrz, szczególnie u osób z chorobami wzroku, osób starszych oraz przebywających często
w pobliżu źródeł szkodliwego promieniowania (np. telewizor, monitor).

ß-karoten to natomiast niezastąpione źródło witaminy A, wiążącej wolne rodniki i powstrzymującej procesy starzenia. Jego niedobór powoduje tzw. „kurzą ślepotę", dlatego suplementacja diety jest niezbędna w szczególności u osób skarżących się na problemy z widzeniem po zmierzchu i przy słabym świetle oraz u osób po 50 roku życia.


4) Patrz i ćwicz!


Specjalnie z myślą o osobach takich jak Ty powstała wizjonetyka, czyli fitness dla oczu.

• Raz na kwadrans spróbuj popatrzeć przez chwilę w dal - najlepiej przez okno - i przez kilkanaście sekund intensywnie mrugaj oczami: raz jednym, raz drugim, potem obydwoma naraz. W ten sposób napięte podczas pracy mięśnie rozluźnią się, a mruganie pobudzi produkcję łez i nawilży oczy.
  
  
• Raz na godzinę zrób sobie dłuższą przerwę: zamyśl się i zapatrz się przed siebie. Spróbuj obrysować wzrokiem kształty przedmiotów - na przemian tych na twoim biurku i na przeciwległej ścianie. Zamknij oczy i obrysowuj w myślach wzrokiem znak nieskończoności - leżącą ósemkę; zataczaj kręgi raz w jedną, raz w druga stronę. Kilka razy zmarszcz czoło i nos, mocno zaciśnij powieki i napnij wszystkie mięśnie, potem powoli je rozluźnij.
  

5) Miej wzrok na oku!

Regularnie odwiedzaj okulistę i stosuj się do jego zaleceń.